Utama

Asal Usul Jelebu



ASAL USUL NAMA JELEBU

Menurut cerita orang-orang tua yang diceritakan secara lisan dari satu generasi ke satu generasi, kisah tentang seorang Tok Batin yang telah membuka sebuah ladang labu dan tanaman labunya cukup subur sehingga akar labunya menjalar ke Ulu Klawang. Kerana kesuburan labu Tok Batin itu, maka ramai orang datang ke ladang labu Tok Batin tersebut.Mereka menamakan tempat itu sebagai ‘Jalar Labu' sehingga lama-kelamaan bertukar menjadi Jelebu.

Sejarah pembukaan Jelebu selalu dikaitkan dengan kedatangan orang Minangkabau. Pada asalnya Jelebu didiami oleh kaum orang asli keturunan Temuan dari suku Biduanda. Kisah bermula apabila Batin Terjali anak kepada Maharaja Alif yang memerintah kerajaan Pagar Ruyung Minangkabau, pergi mengembara untuk mencari pengalaman dan meluaskan lagi pemerintahan ayah baginda. Setelah jauh mengembara Batin Terjali dan pengikut-pengikutnya sampai di Bukit Kundik di Jelebu. Kedatangan mereka disambut baik oleh orang-orang asli di kawasan tersebut.

Semasa di Jelebu, Isteri Batin Terjali iaitu Puteri Embong Sari melahirkan seorang anak lelaki dan diberi nama Datok Niko Menteri Mangku Alam Raja Sehari. Sebelum meninggalkan Jelebu untuk meneruskan pengembarannya, Batin Terjali telah mewariskan putera baginda kepada ketua suku orang asli supaya menjaga puteranya dan apabila besar kelak hendaklah dijadikan penghulu Jelebu. Ketua orang asli itu bersetuju dan berjanji akan patuh dengan apa yang telah diperintahkan.

Ketua orang asli telah menepati janjinya dan Datok Niko Menteri Shah Maku Alam Raja Sehari dilantik menjadi penghulu Jelebu. Maka wujudlah pemerintahan putera Batin Terjali dan hubungan antara orang Minangkabau dan orang asli pun terjalin dan sejak itulah orang Minangkabau mula berhijrah ke Jelebu. Dalam senarai daftar nama penghulu di Jelebu, orang pertama dicatat namanya sebagai penghulu Jelebu ialah Datok Gombak, kemudian Datok Metunggang dan diikuti oleh Datok Moyang Salleh.

 

 

YB Dato’ Seri Utama Dr. Rais Yatim dalam buku “Jelebak Jelebu” turut menyentuh mengenai asal asul Jelebu. Beliau menyatakan bahawa nama Jelebu sebelum zaman pemerintahan Dato’ Gombak (sekitar tahun 1725) tidak begitu pasti walaupun nama Jalabu, Jelbu atau Jolobo seperti yang diriwayatkan telah dikenali sebagai Sungai Lumut sebelum orang Minangkabau menyemenda dengan Orang Asli Biduanda di luak itu.

Dato’ Seri Dr. Rais Yatim menceritakan bahawa sebelum Dato’ Moyang Salleh beroleh piagam kebebasan daripada Sultan Johor pada tahun itu nama Jolobu atau Ujueng Labu (Hujung Labu) sudah terkenal. Ujueng Labu atau Jalabu adalah panggilan dalam bahasa Minang. Legenda juga menyebut tentang nama-nama seperti Jelondong bagi luak Jelebu yang pernah juga dirujuk sebagai luak Gajah Tunggal dalam riwayat tempatan. Kebanyakan riwayat lama mengatakan bahawa nama sebelum Jelebu ialah Darat Sungai Lumut mengambil sempena pertemuan beberapa sungai di kawasan Kuala Klawang sekarang.

Dalam menceritakan semula sejarah silam Jelebu, Caldecott yang pernah menjadi Pegawai Daerah Jelebu 1912 memperturunkan cerita mulut yang diperolehinya daripada beberapa orang ketua adat, termasuk Dato’ Undang Abdullah, To’ Omar Idris Hulu Klawang dan To’ Dagang Jati dari Jerang. Dalam bahagian pendahuluan buku kecil yang dikarangya, Jelebu: Its History and Costitusion ada disebut bahawa Dato’ Abdullah mempunyai senaskah buku catatan Jawi berjudul Hikayat Jelebu.


Bookmark and Share  


 
 

 
Hakcipta Terpelihara © 2010
Laman maya ini sesuai dilayari dengan resolusi skrin 1280 pixel x 1024pixel.
Pelayar internet mestilah sekurang-kurangnya daripada versi Internet Explorer 5.5 atau Mozilla Firefox.